زمینه و هدف: با ورود آندوسکوپ به حیطه اعمال جراحی مغز و اعصاب از دهه 80 میلادی، تحولی نوین در روش‌های جراحی تومورهای هیپوفیز ایجاد شده است و در حال حاضر روش آندوسکوپیک ترانس اسفنوئید در کنار روش‌های قدیمی‌تر مانند میکروسکوپیک ترانس سپتال، با نتایج قابل مقایسه در حال انجام است. مواد و روش‌ها: تمام بیمارانی مبتلا به آدنوم هیپوفیز که در طی سال‌های 86 تا نیمه اول سال 91 با یکی از دو تکنیک آندوسکوپیک و یا میکروسکوپیک تحت عمل جراحی قرار گرفته بودند، به طور منظم با استفاده از تصویربرداری ام آر آی، ارزیابی پروفایل هورمونی هیپوفیز و ارزیابی‌های بینایی سنجی تحت پیگیری قرار گرفتند. میزان عود، میزان بهبود بینایی، میزان نرمال شدن سطح هورمون‌ها و عوارض کوتاه مدت و طولانی مدت در هر دو گروه با یکدیگر مقایسه شد. یافته‌ها: از 41 بیمار مورد مطالعه، 32 مورد با تکنیک آندوسکوپیک و 9 مورد با تکنیک میکروسکوپیک تحت عمل قرار گرفته بودند. شایعترین تومور، آدنوم غیرمترشحه هورمون بوده و میزان بروز عوارض در کوتاه مدت و طولانی مدت از جمله دیابت بی‌مزه، نشت مایع مغزی نخاعی و سینوزیت در گروه آندوسکوپیک بیشتر بود، اگرچه تکنیک آندوسکوپیک با عود کمتر، طول مدت بستری کمتر و موفقیت بیشتر در نرمال شدن سطح هورمون‌ها همراه بود (005/0< P). نتیجه‌گیـری: در صورتیکه تکنیک آندوسکوپیک با وسایل و تجهیزات مناسب و توسط جراح با تجربه انجام شود، از نظر سرانجام درمان می تواند با تکنیک میکروسکوپیک قابل مقایسه باشد، گرچه برای به دست آوردن نتایج بهتر نیاز به طرح مطالعات کارآزمایی بالینی می باشد.