زمینه و هدف: تهوع و استفراغ بعد از عمل [(PONV) Post Operative Nausea and Vomiting] از جمله شایعترین عوارض بعد از عمل می‌باشد و علاوه بر کاهش رضایت‌مندی بیماران بعد از عمل منجـر به عوارضی مانند پنومونی آسپیراسیون، از هم گسیختگی زخم و تأخیر در ترخیص بیماران نیز می‌گردد. به این منظور در سال‌های اخیر تلاش‌هایی در جهت کاهش دادن این عارضه به کمک داروهای مختلف صورت گرفته است. در این مطالعه تأثیر کلـونیدین خوراکی با دوز اندک در کاهش تهوع و استفراغ بعد از اعمال انتخابی ارتوپدی اندام مورد بررسی قرار گرفته است. مواد و روش‌ها: این مطالعه به روش مداخله‌ای ـ کارآزمایی بالینی تصادفی دو سویه کور در سال 1386 در بیمارستان خاتم الانبیاء(ص) شهر زاهدان بر روی 160 بیمار مرد در گروه سنی 20 تا 60 سال صورت پذیرفت، تمام بیماران کاندید انجام جراحی الکتیو در اندام‌ها بودند. بیماران به صورت تصادفی در دو گروه 80 نفره تقسیم‌بندی شدند. به گروه مورد 45 دقیقه قبل از عمل 1/0 میلی‌گـرم کلونیدین و به گروه شاهد کپسول داروی خالی به عنوان پلاسبو (دارو نما) همراه با 50 سی‌سی آب تجویز می‌شد. هر دو گروه تحت رژیم بیهوشی استاندارد یکسان قرار گرفتند و پس از عمل در اتاق ریکاوری و سپس در بخش تا حداکثر 24 ساعت از نظر بروز تهوع و استفراغ تحت نظر قرار گرفتند، سپس فراوانی تهوع و استفراغ بعد از عمل در دو گروه با تست‌های آماری مورد مقایسه قرار گرفت. یافته‌ها: در گروه پلاسبو 32 بیمار (40%) در دوره بعد از عمل هیچگونه تهوع و استفراغی نداشتند، در حالیکه در گروه دریافت کننده کلونیدین 66 بیمار (5/82%) در دوره بعد از عمل بدون علامت بوده و دارای تهوع و استفراغ نبودند. آنالیزهای آماری حاکی از اختلاف آماری معنی‌دار بین دو گروه بود (P<0.0001). در کل فراوانی تهوع و استفراغ در گروه مصرف کننده کلونیدین کمتر از گروه دریافت کننده پلاسبو بود و عارضه جانبی خاصی مشاهده نشد. نتیجه‌گیـری: با استفاده از دوز کم کلونیدین خوراکی، می‌توان به طور قابل ملاحظه‌ای تعداد بیمارانی که بعد از اعمال جراحی ارتوپدی فاقد تهوع و استفراغ بعد از عمل هستند را افزایش داد.