Pubmed PII DOI ISNET IRANMEDEX MAGIRAN SID مقایسة میزان بازگشت حس بعد از ترمیم عصب اولنار و مدیان در مچ دست زمینه و هدف: در اغلب مطالعات اندام فوقانی، پیش‌آگهی ترمیم عصب رادیال بهتر از عصب مدیان و این عصب بهتر از عصب اولنار است. این مطالعات بیشتر به جزء حرکتی اعصاب پرداخته‌اند. مطالعه مستقلی در مورد تفاوت بازگشت حس بعد از قطع این اعصاب انجام نشده است. برای بررسی این موضوع که در شرایط مشابه بازگشت حس در کدام یک از اعصاب مدیان و اولنار بهتر است، این مطالعه طراحی و اجرا شده است . مواد و روش‌ها: 65 بیمار مراجعه کننده به مرکز آموزشی و درمانی حضرت فاطمه (س) که به علت قطع عصب مدیان، اولنار یا هر دو، در ناحیة مچ دست عمل جراحی شده بودند و حداقل 9 ماه از زمان عمل جراحی آنها می‌گذشت، مورد مطالعه قرار گرفتند. تست‌های افتراق دو نقـطه ثابت و متحرک و تست مونوفیلامان به روش استاندارد انجام شد. یافته‌ها: میانگیـن سنی بیماران 10 ± 2/27 بود. 58 نفر از بیماران مرد (2/89%) بودند. بیشترین عصبی که دچار آسیب دیدگی شده بود، عصـب اولنار است که در 2/46% بیماران رخ داده بود. عصب مدیان در 9/36% بیماران آسیب دیده بود. آسیب توأم عصب اولنـار و مدیان در 9/16% بیمـاران وجود داشت. میانگین زمان بررسی بیماران بعد از عمل جراحی 12 ± 5/24 ماه بود. در مبتلایان به آسیب عصـب مدیان انگشت میانی و در مبتلایان به آسیب عصب انگشت کوچک بیشترین اختلال حسی را داشتند. نتایج تست منـوفیلامان، افتـراق دو نقـطه استاتیک و دینامیک در بیماران با آسیب عصب مدیان به نسبت آسیب عصب اولنار بهتر و تفاوت معنی‌دار بود. نتیجه‌گیـری: هرچند در اغلب منـابع انگشت اشاره به عنوان منطـقه بررسی اختلال حس در قطـع عصـب مدیان ذکر شده است، اما در این مطالعه بیشترین میزان اختلال حس در هر سه تست انجـام شده انگشت میانی بیماران بوده است، به همین دلیل بهتر است، هنگام معاینه یا انجـام تست‌های تشخیصی در بیمـاران با قطـع عصب مدیان به انگشت میانی به عنوان منطقه دارای بیشترین اختلال حس توجه شود. همچنین در این مطالعه ثابت شده است در شرایط مشابه از نظر سن، نوع صدمه، فاصله زمانی بین صدمه تا ترمیم و نوع ترمیـم، نتایج حسی در عصب مدیان بهتر از اولنار است. توپوگرافی کمتر پیچیده عصب مدیان، آناتومی ساده‌تر این عصب، کوچکتـر بودن قسمت حرکتی آن در مچ و راحت‌تر در معـرض دید قـرار گرفتن عصب در طی جراحی می‌توانند از علل این نتایج بهتـر باشند. Introduction & Objective: Traumatic nerve damage is quiet a frequent event in the upper extremity. Microscopic reconstructive nerve repair is usually used to restore the continuity of the injured nerve. Restoration of the sensory ability of the nerve is of great importance in normalization of the hand function. Since we could not find an individual study comparing the sensory out come between median and ulnar repair, we designed this study to better understand the results of sensational out comes between these two nerves. Materials & Methods: During 3 Months period, 65 patients who had median, ulnar or both nerves injuries at the wrist level, and who had been operated upon in Hazrat Fatemeh Hospital were assessed with regard sensibility improvement were compared with each other. The criterias for inclusion were negative history of medical illness and adequate follow-up (at last 9 months) after surgery. The sensory evaluation was performed by monofilament test, static and moving two point discrimination, and the results were compared. Results: Of the 65 patients included in this study, the mean age was 27.2 years. The cause of trauma was predominantly laceration with glass. Ulnar nerve was the most commonly injured nerve (46.2%) and sole median nerve injury was observed in 36.9% of patients. In 16.9% of the patients both ulnar and median nerve were damaged. The mean time for patient evaluation was 24.5 months after surgery. Middle finger was the mostly impaired one in the test after median nerve injuries and the little finger was the mostly impaired one in the tests after ulnar injuries. The results show that the sensory return is better and higher in median nerve repairs in comparison to ulnar nerve repairs at the wrist level. Conclusions: In upper limb nerve injuries, radial nerve has the best prognosis and the ulnar nerve has the worst one. In our study, however it is shown that in the same condition of age, cause of trauma, time elapsed before surgery and surgical method, sensory return in median nerve is better that ulnar nerve at wrist level. This can be due to less complexity of the median nerve in terms of anatomy and topography, smaller motor component and easier exposure during surgery. Also, the best area for evaluation of sensory impairment and return after median nerve injury is the volar side of middle finger. عصب اولنار، عصب مدیان، صدمه عصبی، ترمیم عصب، بازگشت حس Ulnar Nerve, Median Nerve, Nerve Injury, Nerve Repair, Sensory Recovery 36 44 دکتر محمد جواد فاطمی Fatemi41@Yahoo.com No دکتر کمال سید فروتن No دکتر فاطمه رجبی No